تبلیغات
وبلاگ شماره یک حرفه وفن مدرسه راهنمایی شهید ماشا ا.. ابراهیمی - درخت ممرز

وبلاگ شماره یک حرفه وفن مدرسه راهنمایی شهید ماشا ا.. ابراهیمی

هدف ما ........... پیشرفت شماست ********** دشتی

پنجشنبه 10 آذر 1390

درخت ممرز

نویسنده: ahmad yarahmadi   

درخت ممرز از اروپا تا قفقاز و ایران و در نقاط مختلف جنگل های شمال از جلگه تا ارتفاعات متوسط میان بند و از ارسباران و آستارا تا گلی داغ انتشار دارد و نمونه های فوقانی آن در جنگل های نور و دره زرین گل گرگان تا 1000 متر ارتفاع از سطح دریا دیده می شود. محل رویش: گرگان، بندرگز، گنبدقابوس، نکا، لاجیم، جنگل حسن بیگلو، بین آستارا و اردبیل و...

ویژگی های گیاهشناسی گونه های مهم جنس ممرز :

1-ممرزCarpinus betulus

ویژگی های گیاهشناسی گونه های مهم جنس ممرز :

1-ممرزCarpinus betulus

درخت ممرز از اروپا تا قفقاز و ایران و در نقاط مختلف جنگل های شمال از جلگه تا ارتفاعات متوسط میان بند و از ارسباران و آستارا تا گلی داغ انتشار دارد و نمونه های فوقانی آن در جنگل های نور و دره زرین گل گرگان تا 1000 متر ارتفاع از سطح دریا دیده می شود. محل رویش: گرگان، بندرگز، گنبدقابوس، نکا، لاجیم، جنگل حسن بیگلو، بین آستارا و اردبیل و...

درختی است با  ارتفاع 25 متر با پوست خاكستری و دركهنسالی شیار دار و تیره رنگ می گردد. جوانه های آن كشیده و باریك بطول یك سانتی متر است و بوسیله فلس های متعدد قهوه ای رنگ و مژه دار پوشیده شده است.شاخه های جوان آن قهوه ا ی رنگ و كم و بیش خزی است.برگ هایش دارای دم برگی بطول 8-15 میلیمتر است. پهنك آن صاف و یا بر پشت آن كرك هایی تكیه نموده است.شكل آن تخم مرغی كشیده با قاعده ای گرد یا قلبی شكل و نوك تیز و دندانه های مضاعف است و در حدود 6-12 سانتی متر طول و 3-6 سانتی متر عرض دارد و تعداد رگبرگ های آن بین 10-15 جفت است. شاتون آن آویزان بطول 2-5 سانتی متر و پس از بارور شدن و رسیدن میوه بطول 15 و به قطر 6 سانتی متر می رسد. برگه های میوه ممرز در حدود 3-5 سانتی متر طول دارد و دارای سه لوب می باشد با حاشیه درشت و لوب میانی آن بلند و كشیده و یا گرد است و هر یك دارای یك رگبرگ میانی مشخص است. آكن های آن نیز پهن و تخم مرغی و بی مو بطول 5-8 میلیمتر و با 7-11 ضلع می باشد. شاتونهای نر به صورت استوانه ای دراز با حالت آویخته و شاتونهای ماده مرکب از مجموعه گلهایی است که هر یک پس از رسیدن به وضع نیمه محصور در پوششی شامل سه لوب باقی می ماند.

این درخت در حدود 100 سال عمر می كند و در چند سال اول نیز گل نمی دهد. پراكندگی آن در كره زمین به صورتی است كه در غالب نواحی اروپا ،مغرب آسیا ،چین ،ژاپن و آمریكای شمالی می روید.

اهمیت اقتصادی :

 چوب ممرز در مصارف روستایی كمتر استقبال می شود. تخته های لت آن را برای پوشش سقف شیروانی منازل بكار می برند.از ممرز می توان بعنوان حصار و بادگیر استفاده نمود.

خواص درمانی :

برگ و پوست این درخت از نظر درمانی قابل استفاده است برگ این درخت دارای اثر قابض قطعی است و جوشانده ی 30 در هزار آن به صورت غرغره جهت رفع درد گلو  مورد استفاده قرار می گیرد. در طب عوام چنین شهرت دارد كه با مصرف پوست و حتی برگ آن اثر مقوی و تب بر ظاهر می شود.

تركیبات شیمیایی :

برگ این درخت دارای تانن فراوان است، در پوست آن یك ماده رنگی زرد وجود دارد. دانه اش  دارای نوعی ماده روغنی قابل استخراج ولی با ارزش كم است.

نام های محلی این گونه عبارت است از : جلم در (رامسر و رودسر)كرزل (كلاردشت و كجور) تغار،تغر (در نقاط مختلف گرگان )ممرز (مازندران) مرز (در میاندره گرگان).

درخت ممرز در ایران دارای واریته های چندی است كه از لحاظ شكل میوه و رنگ پوست درخت و اندازه برگ و بعضی مشخصات از گونه اصلی متمایز می گردند.

(1-1)Carpinus betulus l.  var .betulus  Browicz   1972

انتشار این واریته از جنگل های گلی داغ تا آستارا می باشد. برگه های میوه آن بلند بطول 5-6 سانتی متر است.

(2-1)Carpinus betulus l.  var . carpinizza (Host)Neilr .

برگ های این واریته ممرز كمی كوچكتر از تیپ اصلی است و برگه میوه آن باریك و مثلثی به نظر می رسد و با گونه اصلی مخلوط می باشد.

(3-1)Carpinus  betulus l.  var .parva Radde-Fomin  1929.

این واریته از داغستان تا ارسباران انتشار یافته است. برگه های آن كوچك و بین2-5/1 سانتی متر طول دارد.

(4-1)Carpinus betulus l.  var. typic  Medo.

این واریته تیپ اصلی ممرز محسوب می شود و بیش از سایر ارقام در جنگل های شمال به نظر می رسد و از گلی داغ تا آستارا انتشار یافته است. برگ های آن تخم مرغی و یا تخم پهن می باشد و طول پهنك برگ دو برابر عرض آن است. نوك برگه های میوه آن كند و یا گرد است.

 

(2)تغر  Carpinus  macrocarpa  :

این گونه در جنگل های جلگه ای و میان بند شمال با گونه ممرز مخلوط است و در شاهوار كوه و جنگل های مینودشت گرگان تا ارتفاعات هراز و گیلان امتداد می یابد. در ارتفاعات منجیل در 1200 متری و حد اعلای آن در گرگان 2600 متر می باشد.

درختی است بزرگ تقریبا"مشابه ممرز ، برگ ها ی آن نازك ، پهن و نوك تیز است و دارای قاعده ای گرد یا قلبی شكل می باشد حاشیه آن نیز دارای دندانه ساده یا مضاعف است و 6-11 سانتی متر طول و 3-5 سانتی متر عرض دارد. شاخه های جوان و دم برگ و دو سطح برگ را موهای ابریشمین فرا گرفته است. تعداد رگبرگ های آن در حدود 13-17 جفت است. برگه های میوه آن مشابه برگه های لور می باشد. این برگه صاف و یا كم بیش مو دار است و دارای رگبرگ های فرعی مشخص می باشد و حاشیه آن نا صاف و دارای دندانه های نامرتب است و طول آن درحدود3-5/3 سانتیمتر و عرض آن درحدود 2 سانتیمتر می باشد آكن های آن تخم مرغی شكل است وموهای نرمی سطح آن را فراگرفته است.

نام های محلی آن همان نام هایی است كه برای ممرز گفته می شود وعبارت است از :

جلم (در رامسر ورودسر)، كرزل(كلاردشت وكجور)، تغار،تغر(در نقاط مختلف گرگان)، ممرز(مازندران)،مرز(میا ندره گرگان) است واز بین این نام ها تغر برای این گونه انتخاب شده است.

(3)لور_ یوز Carpinus orientalis  :

لور درختچه یا درختی كوچك به ارتفاع 5 متر است و از اروپای جنوبی تا جنگل های شمال ایران امتداد یافته است و در سرتاسر جنگل های خزر از گرگان تا ارسباران و در ارتفاعات فوقانی پراكنده است. محل رویش آن: نور، گرگان، میان دره، بهشهر، گرگان، گلیداغ، جنگل دالند، سوت کلا، پل سفید و... ساقه های جوان دم برگ و پشت پهنك آن كم و بیش دارای مو های ابریشمین است. دم برگ آن دارای 5-8 میلیمتر طول است و پهنك آن تخم مرغی شكل یا بیضی و با قاعده ای گرد یا قلبی شكل و كم و بیش نامتقارن و انتهایی كشیده یا گرد و حاشیه آن دارای دندانه های ریز اره ای و مضاعف است و ابعاد آن بین 6-2×3-15 سانتی متر می باشد و دارای 15-10 رگبرگ است و پشت رگبرگ های آن را كرك های خزی فرا گرفته است. گل آذین آن پس از رسیدن میوه بهم رفته و پر پشت می باشد و به طول 6-3 و عرض 3-2 سانتی متر بالغ می گردد برگه های میوه آن نامتقارن بدون لوب و با انتهایی مثلثی كشیده و حاشیه ای دندانه دار و تیز و نامنظم است و ابعاد آن22-14×13-7 میلیمتر می باشد تخم مرغی و كمی فشرده و بر انتهایش كمی تارهای ابریشمی دیده می شود.

نام های محلی آن عبارت است از : شرم در (ییلاقات رامسر و رودسر و شهسوار)،لور(كلاردشت و نور و كجور)،كچف(گرگان)،اسف،عسف (درمازندران).

 

(4)كچف  Carpinus schuschaensis  

كچف درختچه یا درخت كوچكی است و در ارتفاعات زیاد جنگل های خزر از گیلان تا مازندران و گرگان و قلعه باران می روید ولی تا این اواخر از آن نام برده نشده بود و با گونه لور مخلوط و مشتبه می گردید و بعضی از دانشمندان نیز آن را دورگه بین دو گونه ممرز و لور می دانند و درهر حال انتشار آن بیش از گونه لور می باشد.

به نظر می رسد کچف اختصاصات گونه ای کامل نداشته و شاید دو رگه ای از دو گونه فوق(ممرز و لور) باشد زیرا برگها دارای قاعده قلبی و گاهی گوه ای ولی برگکها شبیه برگک ORIENTALIS ذکر شده است.

شاخه های جوان آن قهوه ای متمایل به سرخی است. برگ های آن تخم مرغی كشیده و نوك كشیده تیز و قاعده آن به ندرت قلبی شكل و كمی نامتقارن است. ابعاد آن 5/3-7 سانتی متر طول و 2-4 سانتی متر عرض می باشد. حاشیه آن دارای دندانه های مضاعف است و 10-14 جفت رگبرگ دارد. طول برگ آن 10-6 میلیمتر است. دم برگ و پشت پهنك و شاخه های جوان آن كم و بیش دارای تارهای خزی و ابریشمین است. طول شاتون یا گل آذین ماده آن 6-4 سانتی متر و برگه های میوه آن پهن و درشت و نامتقارن است و حاشیه آن دندانه دار است. لوب های طرفین آن كوچك و لوب وسطای آن مثلثی با انتهای كشیده و كند و قاعده ای پهن می باشد و دارای 2-3 سانتی متر طول و 12-16 میلیمتر عرض می باشد و آكن آن بیضی شكل است بعضی از درختان این گونه دارای برگه هایی با حاشیه درشت می باشد و محتملا"واریته های از آن بشمار می رود .

نام های محلی آن عبارت است از :

شرم در(ییلاقات رامسر و رودسر و شهسوار)،لور(كلاردشت و نور و كجور)،كچف (گرگان)اسف،عسف(مازندران)و ازبین این نام ها كچف برای گونه مزبور انتخاب شده است.

گونه های دیگر این جنس : 

1-Carpinus caroliniana  Walt .

2-Carpinus japonica  Bl .

3-Carpinus cordata  Bl .

4-Carpinus tschonoskii   Maxim .

5-Carpinus turczaniowii  Hance .

 

 ازدیاد ممرز       Carpinus spp

ممرز درختی باشكوه و شبیه به راش است اما به اندازه آن معروف نمی باشد در نواحی با زمستان ملایم می توان آن را به صورت حصار در آورد و برگ ها در زمستان باقی بمانند این درخت نسبت به راش دارای چند برتری است : یكی آن كه بر عكس راش ها در خاکهای دارای رطوبت ،خاك های سنگین چسبناك و گل آلود رشد می كند دوم آن كه ساقه آن نی شكل است كه یكی از جنبه های جذابیت این می باشد.

بذر این درخت راباید قبل از رسیدن در حالیكه باله ها هنوز نرم و قابل انحنا هستند چید بذر را استراتیفیكاسیون می كنند و در بهمن ماه می كارند. پوسته بذر نباید خشك شود چون سخت شدن پوشش جلوی جوانه زنی را می گیرد لذا آن را یا بلافاصله می كارند یا در صورت عدم امكان كاشت بذر آن را درون ماسه كمی مرطوب نگهداری و در بهمن ماه یا اوایل اسفند می كارند در هر متر مربع 300تا400 نهالچه را میتوان پرورش داد.

از طریق قلمه با ایجاد زخم و پودر تالك اسید ایندول بوتریك(I B A)6/1تا 3 درصد و در شرایط گلخانه می توان ریشه دار نمود.

 

 گردآوری و تبدیل : سید حسن زالی

درختی است با  ارتفاع 25 متر با پوست خاكستری و دركهنسالی شیار دار و تیره رنگ می گردد. جوانه های آن كشیده و باریك بطول یك سانتی متر است و بوسیله فلس های متعدد قهوه ای رنگ و مژه دار پوشیده شده است.شاخه های جوان آن قهوه ا ی رنگ و كم و بیش خزی است.برگ هایش دارای دم برگی بطول 8-15 میلیمتر است. پهنك آن صاف و یا بر پشت آن كرك هایی تكیه نموده است.شكل آن تخم مرغی كشیده با قاعده ای گرد یا قلبی شكل و نوك تیز و دندانه های مضاعف است و در حدود 6-12 سانتی متر طول و 3-6 سانتی متر عرض دارد و تعداد رگبرگ های آن بین 10-15 جفت است. شاتون آن آویزان بطول 2-5 سانتی متر و پس از بارور شدن و رسیدن میوه بطول 15 و به قطر 6 سانتی متر می رسد. برگه های میوه ممرز در حدود 3-5 سانتی متر طول دارد و دارای سه لوب می باشد با حاشیه درشت و لوب میانی آن بلند و كشیده و یا گرد است و هر یك دارای یك رگبرگ میانی مشخص است. آكن های آن نیز پهن و تخم مرغی و بی مو بطول 5-8 میلیمتر و با 7-11 ضلع می باشد. شاتونهای نر به صورت استوانه ای دراز با حالت آویخته و شاتونهای ماده مرکب از مجموعه گلهایی است که هر یک پس از رسیدن به وضع نیمه محصور در پوششی شامل سه لوب باقی می ماند.

این درخت در حدود 100 سال عمر می كند و در چند سال اول نیز گل نمی دهد. پراكندگی آن در كره زمین به صورتی است كه در غالب نواحی اروپا ،مغرب آسیا ،چین ،ژاپن و آمریكای شمالی می روید.

اهمیت اقتصادی :

 چوب ممرز در مصارف روستایی كمتر استقبال می شود. تخته های لت آن را برای پوشش سقف شیروانی منازل بكار می برند.از ممرز می توان بعنوان حصار و بادگیر استفاده نمود.

خواص درمانی :

برگ و پوست این درخت از نظر درمانی قابل استفاده است برگ این درخت دارای اثر قابض قطعی است و جوشانده ی 30 در هزار آن به صورت غرغره جهت رفع درد گلو  مورد استفاده قرار می گیرد. در طب عوام چنین شهرت دارد كه با مصرف پوست و حتی برگ آن اثر مقوی و تب بر ظاهر می شود.

تركیبات شیمیایی :

برگ این درخت دارای تانن فراوان است، در پوست آن یك ماده رنگی زرد وجود دارد. دانه اش  دارای نوعی ماده روغنی قابل استخراج ولی با ارزش كم است.

نام های محلی این گونه عبارت است از : جلم در (رامسر و رودسر)كرزل (كلاردشت و كجور) تغار،تغر (در نقاط مختلف گرگان )ممرز (مازندران) مرز (در میاندره گرگان).

درخت ممرز در ایران دارای واریته های چندی است كه از لحاظ شكل میوه و رنگ پوست درخت و اندازه برگ و بعضی مشخصات از گونه اصلی متمایز می گردند.

(1-1)Carpinus betulus l.  var .betulus  Browicz   1972

انتشار این واریته از جنگل های گلی داغ تا آستارا می باشد. برگه های میوه آن بلند بطول 5-6 سانتی متر است.

(2-1)Carpinus betulus l.  var . carpinizza (Host)Neilr .

برگ های این واریته ممرز كمی كوچكتر از تیپ اصلی است و برگه میوه آن باریك و مثلثی به نظر می رسد و با گونه اصلی مخلوط می باشد.

(3-1)Carpinus  betulus l.  var .parva Radde-Fomin  1929.

این واریته از داغستان تا ارسباران انتشار یافته است. برگه های آن كوچك و بین2-5/1 سانتی متر طول دارد.

(4-1)Carpinus betulus l.  var. typic  Medo.

این واریته تیپ اصلی ممرز محسوب می شود و بیش از سایر ارقام در جنگل های شمال به نظر می رسد و از گلی داغ تا آستارا انتشار یافته است. برگ های آن تخم مرغی و یا تخم پهن می باشد و طول پهنك برگ دو برابر عرض آن است. نوك برگه های میوه آن كند و یا گرد است.

 

(2)تغر  Carpinus  macrocarpa  :

این گونه در جنگل های جلگه ای و میان بند شمال با گونه ممرز مخلوط است و در شاهوار كوه و جنگل های مینودشت گرگان تا ارتفاعات هراز و گیلان امتداد می یابد. در ارتفاعات منجیل در 1200 متری و حد اعلای آن در گرگان 2600 متر می باشد.

درختی است بزرگ تقریبا"مشابه ممرز ، برگ ها ی آن نازك ، پهن و نوك تیز است و دارای قاعده ای گرد یا قلبی شكل می باشد حاشیه آن نیز دارای دندانه ساده یا مضاعف است و 6-11 سانتی متر طول و 3-5 سانتی متر عرض دارد. شاخه های جوان و دم برگ و دو سطح برگ را موهای ابریشمین فرا گرفته است. تعداد رگبرگ های آن در حدود 13-17 جفت است. برگه های میوه آن مشابه برگه های لور می باشد. این برگه صاف و یا كم بیش مو دار است و دارای رگبرگ های فرعی مشخص می باشد و حاشیه آن نا صاف و دارای دندانه های نامرتب است و طول آن درحدود3-5/3 سانتیمتر و عرض آن درحدود 2 سانتیمتر می باشد آكن های آن تخم مرغی شكل است وموهای نرمی سطح آن را فراگرفته است.

نام های محلی آن همان نام هایی است كه برای ممرز گفته می شود وعبارت است از :

جلم (در رامسر ورودسر)، كرزل(كلاردشت وكجور)، تغار،تغر(در نقاط مختلف گرگان)، ممرز(مازندران)،مرز(میا ندره گرگان) است واز بین این نام ها تغر برای این گونه انتخاب شده است.

(3)لور_ یوز Carpinus orientalis  :

لور درختچه یا درختی كوچك به ارتفاع 5 متر است و از اروپای جنوبی تا جنگل های شمال ایران امتداد یافته است و در سرتاسر جنگل های خزر از گرگان تا ارسباران و در ارتفاعات فوقانی پراكنده است. محل رویش آن: نور، گرگان، میان دره، بهشهر، گرگان، گلیداغ، جنگل دالند، سوت کلا، پل سفید و... ساقه های جوان دم برگ و پشت پهنك آن كم و بیش دارای مو های ابریشمین است. دم برگ آن دارای 5-8 میلیمتر طول است و پهنك آن تخم مرغی شكل یا بیضی و با قاعده ای گرد یا قلبی شكل و كم و بیش نامتقارن و انتهایی كشیده یا گرد و حاشیه آن دارای دندانه های ریز اره ای و مضاعف است و ابعاد آن بین 6-2×3-15 سانتی متر می باشد و دارای 15-10 رگبرگ است و پشت رگبرگ های آن را كرك های خزی فرا گرفته است. گل آذین آن پس از رسیدن میوه بهم رفته و پر پشت می باشد و به طول 6-3 و عرض 3-2 سانتی متر بالغ می گردد برگه های میوه آن نامتقارن بدون لوب و با انتهایی مثلثی كشیده و حاشیه ای دندانه دار و تیز و نامنظم است و ابعاد آن22-14×13-7 میلیمتر می باشد تخم مرغی و كمی فشرده و بر انتهایش كمی تارهای ابریشمی دیده می شود.

نام های محلی آن عبارت است از : شرم در (ییلاقات رامسر و رودسر و شهسوار)،لور(كلاردشت و نور و كجور)،كچف(گرگان)،اسف،عسف (درمازندران).

 

(4)كچف  Carpinus schuschaensis  

كچف درختچه یا درخت كوچكی است و در ارتفاعات زیاد جنگل های خزر از گیلان تا مازندران و گرگان و قلعه باران می روید ولی تا این اواخر از آن نام برده نشده بود و با گونه لور مخلوط و مشتبه می گردید و بعضی از دانشمندان نیز آن را دورگه بین دو گونه ممرز و لور می دانند و درهر حال انتشار آن بیش از گونه لور می باشد.

به نظر می رسد کچف اختصاصات گونه ای کامل نداشته و شاید دو رگه ای از دو گونه فوق(ممرز و لور) باشد زیرا برگها دارای قاعده قلبی و گاهی گوه ای ولی برگکها شبیه برگک ORIENTALIS ذکر شده است.

شاخه های جوان آن قهوه ای متمایل به سرخی است. برگ های آن تخم مرغی كشیده و نوك كشیده تیز و قاعده آن به ندرت قلبی شكل و كمی نامتقارن است. ابعاد آن 5/3-7 سانتی متر طول و 2-4 سانتی متر عرض می باشد. حاشیه آن دارای دندانه های مضاعف است و 10-14 جفت رگبرگ دارد. طول برگ آن 10-6 میلیمتر است. دم برگ و پشت پهنك و شاخه های جوان آن كم و بیش دارای تارهای خزی و ابریشمین است. طول شاتون یا گل آذین ماده آن 6-4 سانتی متر و برگه های میوه آن پهن و درشت و نامتقارن است و حاشیه آن دندانه دار است. لوب های طرفین آن كوچك و لوب وسطای آن مثلثی با انتهای كشیده و كند و قاعده ای پهن می باشد و دارای 2-3 سانتی متر طول و 12-16 میلیمتر عرض می باشد و آكن آن بیضی شكل است بعضی از درختان این گونه دارای برگه هایی با حاشیه درشت می باشد و محتملا"واریته های از آن بشمار می رود .

نام های محلی آن عبارت است از :

شرم در(ییلاقات رامسر و رودسر و شهسوار)،لور(كلاردشت و نور و كجور)،كچف (گرگان)اسف،عسف(مازندران)و ازبین این نام ها كچف برای گونه مزبور انتخاب شده است.

گونه های دیگر این جنس : 

1-Carpinus caroliniana  Walt .

2-Carpinus japonica  Bl .

3-Carpinus cordata  Bl .

4-Carpinus tschonoskii   Maxim .

5-Carpinus turczaniowii  Hance .

 

 ازدیاد ممرز       Carpinus spp

ممرز درختی باشكوه و شبیه به راش است اما به اندازه آن معروف نمی باشد در نواحی با زمستان ملایم می توان آن را به صورت حصار در آورد و برگ ها در زمستان باقی بمانند این درخت نسبت به راش دارای چند برتری است : یكی آن كه بر عكس راش ها در خاکهای دارای رطوبت ،خاك های سنگین چسبناك و گل آلود رشد می كند دوم آن كه ساقه آن نی شكل است كه یكی از جنبه های جذابیت این می باشد.

بذر این درخت راباید قبل از رسیدن در حالیكه باله ها هنوز نرم و قابل انحنا هستند چید بذر را استراتیفیكاسیون می كنند و در بهمن ماه می كارند. پوسته بذر نباید خشك شود چون سخت شدن پوشش جلوی جوانه زنی را می گیرد لذا آن را یا بلافاصله می كارند یا در صورت عدم امكان كاشت بذر آن را درون ماسه كمی مرطوب نگهداری و در بهمن ماه یا اوایل اسفند می كارند در هر متر مربع 300تا400 نهالچه را میتوان پرورش داد.

از طریق قلمه با ایجاد زخم و پودر تالك اسید ایندول بوتریك(I B A)6/1تا 3 درصد و در شرایط گلخانه می توان ریشه دار نمود.

 

 گردآوری و تبدیل : سید حسن زالی

نظرات() 
homescapes cheats gamejolt
یکشنبه 16 مهر 1396 07:19 ب.ظ
Works for any platforms like Android/iOS.
nba live mobile free cash
جمعه 10 شهریور 1396 02:54 ب.ظ
Please adress my score wills increase.
Hacks For Simcity
پنجشنبه 9 شهریور 1396 03:21 ب.ظ
As you level, you will unlock buildings or new items.
Brawl Stars Hack
چهارشنبه 8 شهریور 1396 03:58 ب.ظ
These features might make our tool non-working.
brawl stars
چهارشنبه 8 شهریور 1396 03:35 ب.ظ
Rating is available once the video has been rented.
https://passingtimeinstant.jimdo.com/
سه شنبه 7 شهریور 1396 06:59 ب.ظ
Wikia is a site that makes money from advertising.
tanki online game
دوشنبه 6 شهریور 1396 03:37 ق.ظ
Consequently, they have no equipment, which is bad,
although tanks or different low-level hulls.
https://mygamingdiariez.jimdo.com
دوشنبه 6 شهریور 1396 12:34 ق.ظ
Furthermore, Thunder can handle damage to enemies with just one shot!
tanki online tricks
یکشنبه 5 شهریور 1396 09:29 ب.ظ
It is extremely easy to ram a dictator shooting it.
http://bestonlinegames4u.jigsy.com
یکشنبه 5 شهریور 1396 03:22 ب.ظ
Players collect choose and brawlers you to use each match.
mobilegametips4unow.hatenablog.com
شنبه 4 شهریور 1396 10:08 ب.ظ
It is extremely simple to ram a dictator shooting at it at the mid-part
of the body.
http://www.zigzagzigalo.com
سه شنبه 31 مرداد 1396 03:18 ق.ظ
The fun continues even when your base gets attacked.
boom beach tricks
سه شنبه 31 مرداد 1396 03:09 ق.ظ
The fun continues even if your base gets attacked.
www.solutiontransports.com
سه شنبه 31 مرداد 1396 03:03 ق.ظ
The fun continues even when your base gets attacked.
how to play boom beach
سه شنبه 31 مرداد 1396 02:20 ق.ظ
Low - You will quit playing until you fill out the game.
boom beach diamonds
سه شنبه 31 مرداد 1396 02:15 ق.ظ
Low - You'll stop playing until you fill out the game.
how to play boom beach
سه شنبه 31 مرداد 1396 02:14 ق.ظ
Use Gunboats to give support for your ground troops.
Simon
سه شنبه 31 مرداد 1396 02:14 ق.ظ
The fun continues even if your base gets assaulted.
boom beach tricks
سه شنبه 31 مرداد 1396 02:06 ق.ظ
Use Gunboats to offer support on the ground troops.
boom beach guide
سه شنبه 31 مرداد 1396 02:06 ق.ظ
The fun continues even if your base gets assaulted.
boom Beach tricks
سه شنبه 31 مرداد 1396 02:01 ق.ظ
Utilize Gunboats to give aid for your ground troops.
Boom Beach cheats
سه شنبه 31 مرداد 1396 12:09 ق.ظ
Twitter will utilize this to create your timeline better.
Can stretching help you grow taller?
یکشنبه 15 مرداد 1396 09:54 ب.ظ
Ahaa, its good discussion about this paragraph at this place
at this web site, I have read all that, so at this time me also commenting at this place.
http://mrsharifi69.mihanblog.com/
شنبه 10 تیر 1396 12:26 ب.ظ
My coder is trying to persuade me to move to .net from PHP.

I have always disliked the idea because of the expenses.
But he's tryiong none the less. I've been using Movable-type
on numerous websites for about a year and am worried about switching
to another platform. I have heard excellent things about blogengine.net.
Is there a way I can transfer all my wordpress posts into it?
Any help would be really appreciated!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

طبقه بندی

نظرسنجی

    شما در کدام کلاس سوم هستید؟





با سلام.به وبلاگ مدرسه ی شهید ابراهیمی خوش آمدید.با مدیریت آقای دشتی معلم خوب این مدرسه

Oneline users :

JavaScript Codes
width='100'
Time spent here:





Powered by WebGozar

با سلام.به وبلاگ مدرسه ی شهید ابراهیمی خوش آمدید.با مدیریت آقای دشتی معلم خوب این مدرسه

.spanstyle { position:absolute; visibility:visible; top:-50px; font-size:15pt; font-family:Verdana; font-weight:bold; color:#cc0000; } BODY { width:100%;overflow-x:hidden;overflow-y:scroll; } -->

جاوا اسكریپت

IS

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :